تعداد مقاله‌ها در ORCID؛ هر رکورد لزوماً یک مقاله جدا نیست

در معرفی یک پژوهشگر نوشته‌اند «شش مقاله ژورنالی» و برای شاهد، لینک ORCID را گذاشته‌اند. شمارش مواردی که در بخش Works دیده می‌شود برای تأیید این جمله کافی نیست. ممکن است یک مقاله از چند منبع وارد شده باشد؛ در کنار آن هم پیش‌چاپ، داده پژوهشی یا فصل کتاب قرار گرفته باشد. اول باید معلوم کنیم چه چیزی را می‌شماریم.

این راهنما برای بررسی تعداد آثار در یک ادعای مشخص است. اگر هنوز روشن نیست پروفایل به کدام فرد هم‌نام تعلق دارد، ابتدا از روش تفکیک افراد هم‌نام استفاده کنید. تطبیق هویت و شمارش آثار دو مسئله جدا هستند.

عبارت «تعداد آثار» را دقیق‌تر کنید

برای نمونه، قرار بگذارید فقط «مقاله‌های مجله‌ایِ مستقل در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ که نام این پژوهشگر را در فهرست نویسندگان دارند» وارد شمارش شوند. مشخص کنید مقاله مروری، اصلاحیه یا دسته‌های دیگر در تعریف شما جا می‌گیرند یا نه. اگر در ادعا واژه «داوری‌شده» آمده، برای همان ویژگی هم شاهد مناسب لازم است؛ حضور یک مورد در ORCID به‌تنهایی پاسخ آن پرسش نیست.

در فهرست رسمی انواع اثر در ORCID، مقاله مجله‌ای، پیش‌چاپ و کتاب از هم تفکیک شده‌اند. بنابراین نمی‌توان فهرستی از انواع خروجی پژوهشی را بی‌واسطه تعداد مقاله نامید. تاریخ مشاهده را هم بنویسید؛ آنچه بررسی می‌کنید مجموعه قابل مشاهده در آن زمان است، نه الزاماً تمام سابقه علمی فرد.

منبع، اثر و تصمیم شمارش را از هم جدا نگه دارید

در یادداشت بررسی سه خانه داشته باشید: این اطلاعات را از کدام رکورد خواندم؛ رکورد درباره کدام اثر است؛ آیا آن اثر با تعریف شمارش من سازگار است؟ این تفکیک جلوی دو خطا را می‌گیرد: چند بار شمردن یک اثر و مخلوط کردن چند نوع خروجی در یک عدد.

طبق راهنمای گروه‌بندی ORCID، یک اثر می‌تواند از چند منبع وارد شود و شناسه‌ها، همراه با نوع رابطه‌شان، در گروه‌بندی نقش دارند. منبع ترجیحی یا Preferred source مشخص می‌کند کدام نسخه نمایش داده شود. این انتخاب را به معنای ارزیابی مستقل کیفیت اثر نگیرید.

خودِ رابطه شناسه را بخوانید. شناسه‌ای که متعلق به مقاله است با شناسه مجموعه‌ای که مقاله بخشی از آن است فرق دارد. مثلاً یک شناسه با رابطه «part of» نباید باعث شود تمام مطالب داخل یک مجموعه را یک اثر حساب کنید. برای موردی که شناسه مناسبی ندارد، عنوان، نویسندگان، محل انتشار و تاریخ را با صفحه اصلی انتشار مقایسه کنید؛ شباهت عنوان به‌تنهایی کافی نیست.

تمرین: شش ردیف، اما چند مقاله تأییدشده؟

مثال کاملاً ساختگی: عنوان‌ها و اطلاعات زیر فقط برای آموزش‌اند. «اثر الف» یک برچسب فرضی است، نه DOI واقعی. فرض کنید صفحات منبعِ توصیف‌شده بررسی شده‌اند و معیار ما فقط مقاله مجله‌ای در بازه ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ است.

نتیجه قابل دفاع این است: «در مواد بررسی‌شده یک مقاله مجله‌ای مستقل تأیید شد و یک ردیف هنوز نیازمند تطبیق است.» از این جدول نمی‌توان نتیجه گرفت پژوهشگر در تمام دوران فعالیتش فقط یک مقاله داشته است. همچنین شش ردیفِ بررسی، شش مقاله را ثابت نمی‌کند. اگر سؤال شما درباره همه خروجی‌های پژوهشی باشد، تصمیم مربوط به داده و فصل کتاب تغییر می‌کند؛ شواهد همان شواهد قبلی‌اند.

ردیف حل‌نشده را چطور پیگیری کنیم؟

برای ردیف «ث»، اگر لینکی به انتشار اصلی وجود دارد، آن را باز کنید و با اثر الف تطبیق دهید. راهنمای فراداده Works فیلدهای نوع اثر، عنوان، تاریخ و شناسه‌ها را توضیح می‌دهد؛ موردی که دستی اضافه شده الزاماً شناسه ندارد. نبود DOI به معنی ساختگی بودن اثر نیست، بلکه تطبیق آن را دشوارتر می‌کند.

اگر صفحه ناشر نشان داد این ردیف همان اثر الف است، در جدول تحلیلی خود آن‌ها را یکی کنید و هر دو ارجاع منبع را نگه دارید. اگر اثر مستقل دیگری را نشان داد که با معیار شما سازگار است، آن را جدا بشمارید. اگر شاهد کافی پیدا نشد، خانه «حل‌نشده» را حفظ کنید. برای این بررسی نیازی به تغییر پروفایل شخص دیگری نیست.

ثبت‌کننده اطلاعات را هم یادداشت کنید. در تعریف رسمی Source، منبع همان فرد یا سامانه مجاز است که داده را اضافه کرده است. این منشأ برای ارزیابی اطلاعات مفید است؛ با این حال، ورود یک مقاله از سه سامانه، تعداد مقاله را سه برابر نمی‌کند.

عدد را همراه با تعریفش تحویل بدهید

در بخش شواهدِ قالب گزارش تحقیق این موارد را ثبت کنید: لینک پروفایل و تاریخ مشاهده، معیار شمارش، ردیف منبع، شناسه اثر و نوع رابطه آن، نوع خروجی و تاریخ انتشار، تصمیم ورود به شمارش و موارد حل‌نشده. فهرست اولیه را هم کنار جدول نهایی نگه دارید.

به‌جای یک عدد تنها، جمله‌ای بنویسید که قابل بازبینی باشد: «از میان رکوردهای عمومیِ بررسی‌شده در تاریخ مشخص، N اثر مستقل با این معیار تأیید شد؛ تطبیق M مورد هنوز کامل نیست.» خواننده بعدی باید بتواند بفهمد عدد چگونه به دست آمده و کجا باید بررسی را ادامه دهد.