اسناد عمومی اختراع · بررسی ادعای فروشنده
فروشنده می‌گوید اختراعش ثبت شده؛ چطور بررسی کنیم؟
روی صفحه محصول نوشته‌اند «اختراع ثبت‌شده جهانی». قبل از اینکه این جمله را نشانه اعتبار بدانید، شماره کامل مدرک را بخواهید. شاید به یک درخواست منتشرشده برسید، شاید به گواهی اعطاشده؛ این دو نتیجه یک معنا ندارند.
برای یک بررسی اولیه لازم نیست وکیل اختراع باشید. باید ادعای دقیق فروشنده را به مدرک مشخص، مرحله پرونده و کشور مربوط وصل کنید. اینکه محصول واقعاً زیر پوشش ادعاهای حقوقی یک اختراع قرار می‌گیرد، بررسی تخصصی دیگری می‌خواهد.
از فروشنده چه اطلاعاتی بخواهیم؟
نام حقوقی فروشنده، مدل محصول و جمله مربوط به اختراع را ذخیره کنید. «در حال ثبت»، «ثبت‌شده»، «دارای مجوز استفاده» و «اختراع خودمان» حرف‌های متفاوتی‌اند. ممکن است شماره ارائه‌شده فقط به یکی از مدل‌ها مربوط باشد، نه کل محصولات شرکت.
شماره انتشار کامل را بگیرید: پیشوند کشور یا مرجع، بخش عددی و کد انتهای آن. لینک پرونده در مرجع رسمی هم کمک می‌کند. اگر به‌جای شماره انتشار، شماره درخواست داده‌اند، همان را با برچسب درست یادداشت کنید؛ این شناسه‌ها لزوماً یکی نیستند. عکس بریده‌شده از گواهی می‌تواند سرنخ باشد، اما جای پرونده کامل را نمی‌گیرد.
یک سؤال روشن این است: «برای همین مدل، لطفاً شماره انتشار یا شماره گواهی اختراع، کشورهای مورد ادعا و نام متقاضی یا دارنده ثبت‌شده را بفرستید. اگر شرکت شما مجوز استفاده دارد، ارتباط آن مجوز با این محصول را توضیح دهید.» این پیام را با نام دقیق محصول خودتان تنظیم کنید.
اول پرونده را پیدا کنید، بعد به کد آخر شماره نگاه کنید
از جست‌وجوی اداره اختراع مربوط یا ابزارهای عمومی معرفی‌شده در راهنمای WIPO استفاده کنید. شماره کامل بهترین نقطه شروع است. اگر فقط اسم یا عنوان دارید، نتیجه‌ها را نامزد بررسی بدانید و شماره مدرک، نام متقاضی، تاریخ‌ها و مشخصات اختراع را تطبیق دهید. عنوان شبیه، به‌تنهایی کافی نیست.
حروف انتهای شماره، نوع مدرک را نشان می‌دهند و باید با راهنمای همان مرجع تفسیر شوند. در جدول رسمی EPO، کد A1 برای انتشار درخواست اروپایی همراه گزارش جست‌وجو، A2 برای انتشار درخواست بدون آن گزارش و B1 برای متن اختراع اعطاشده اروپایی آمده است. WO A1 نیز انتشار درخواست بین‌المللی همراه گزارش جست‌وجو است. این معناها را بدون بررسی به کدهای همه کشورها تعمیم ندهید.
بنابراین یک فایل فنی واقعی و رسمی می‌تواند وجود داشته باشد، ولی هنوز اعطای اختراع را ثابت نکند. در یادداشتتان دو موضوع را جدا ثبت کنید: «مدرک پیدا شد» و «ادعای فروشنده تا چه حد تأیید شد».
مدرک بین‌المللی به معنی گواهی جهانی نیست
ممکن است چند مدرک مرتبط در یک خانواده اختراع کنار هم نمایش داده شوند. این ارتباط برای پیدا کردن پرونده‌های دیگر مفید است، اما هر عضو را با کشور، شماره و وضعیت خودش نگه دارید. اعطای یک عضو خانواده، به معنی اعطای همه اعضا در همه کشورها نیست.
طبق توضیح WIPO درباره نظام PCT، این مسیر برای درخواست بین‌المللی است و اعطای اختراع را مراجع ملی یا منطقه‌ای انجام می‌دهند. پس انتشار WO را نباید گواهی ثبت در سراسر جهان نامید. از فروشنده بپرسید دقیقاً درباره کدام کشور یا حق منطقه‌ای صحبت می‌کند.
برای پرونده اروپایی، رجیستر اختراعات اروپا مسیر رسیدگی را نشان می‌دهد. برای وضعیت ملی پس از اعطا، مرجع ملی مرتبط را هم دنبال کنید. راهنمای وضعیت پرونده EPO اطلاعات رسیدگی خود این اداره را از داده‌های تکمیلی ملی جدا می‌کند و بخش اختراع واحد اروپایی را نیز مشخص کرده است. یک نشان وضعیت در صفحه خلاصه، پاسخ تمام کشورها و تاریخ‌ها نیست.
مثال لولای تاشو: چه چیز روشن شده و چه چیز نه؟
این مثال کاملاً آموزشی و ساختگی است. فروشنده‌ای برای یک لولای تاشو عبارت «اختراع جهانی متعلق به ما» را به کار می‌برد. برای شما یک انتشار درخواست WO و یک پرونده مرتبط EP A1 می‌فرستد. هر دو درباره سازوکار لولا هستند. در این تمرین، نام شرکت و شماره اختراع واقعی مطرح نیست.
تا اینجا می‌توانید وجود مدارک مربوط به درخواست منتشرشده را گزارش کنید. اما همین مدارک به‌تنهایی نشان نمی‌دهند حق اختراع اعطا شده، همه جهان را پوشش می‌دهد یا اکنون در اختیار همین فروشنده است.
حالا فرض کنید یک انتشار EP B1 در همان خانواده پیدا می‌کنید. وضعیت سؤال «آیا مدرک اعطا وجود دارد؟» عوض می‌شود؛ برای آن سند اروپایی، انتشار اعطا پیدا شده است. با این حال، وضعیت فعلی، کشور موردنیاز شما و ارتباط فروشنده با دارنده ثبت‌شده هنوز باید جدا بررسی شوند.
| بخش ادعا | چیزی که در مثال داریم | ادامه بررسی |
|---|---|---|
| مدرک منتشرشده وجود دارد | درخواست‌های WO و EP تطبیق داده شده‌اند | شناسه کامل و لینک هر مدرک را ثبت کنید. |
| اختراع اعطا شده است | انتشار بعدی EP B1 پیدا شده | سوابق رسیدگی همان پرونده را بخوانید. |
| در کشور موردنظر حق مرتبط وجود دارد | هنوز نتیجه مشخص نداریم | وضعیت روز را در مرجع رسمی مرتبط بررسی کنید. |
| فروشنده مالک یا مجاز به استفاده است | باید ارتباط دو نام روشن شود | هویت، انتقال حق یا مبنای مجوز ادعاشده را پیگیری کنید. |
| همین مدل زیر پوشش است | فعلاً فقط نقشه لولای مشابه داریم | مدل دقیق و تحلیل تخصصی ادعاهای اختراع لازم است. |
گزارش دقیق می‌تواند این باشد: «مدارک درخواست ارائه‌شده تطبیق داده شد و یک انتشار اعطای اروپایی مرتبط هم پیدا شد. وضعیت فعلی در کشور موردنظر، حق این فروشنده و پوشش مدل پیشنهادی هنوز روشن نشده است.» این نتیجه برای خریدار قابل استفاده است، چون می‌گوید مرحله بعد چیست.
نام مخترع، نام متقاضی و حق فروشنده را یکی نگیرید
نام مخترع به شخص پدیدآورنده اختراع اشاره می‌کند. متقاضی، درخواست را داده است؛ دارنده یا منتقل‌الیه ثبت‌شده می‌تواند شخص یا شرکت دیگری باشد. راهنمای Inventing the Future از WIPO این نقش‌ها را توضیح می‌دهد. صفحه اول یک مدرک تاریخی لزوماً مالک فعلی را مشخص نمی‌کند.
از سوی دیگر، متفاوت بودن نام فروشنده می‌تواند به این علت باشد که خودش را دارنده مجوز معرفی می‌کند. اختلاف نام، سؤال ایجاد می‌کند؛ به‌تنهایی تقلب را ثابت نمی‌کند. برای تطبیق نام شرکت‌ها از روش بررسی هویت حقوقی شرکت کمک بگیرید.
اگر مسئله شما اجازه استفاده از لوگوی یک شریک تجاری است، موضوع فرق می‌کند. راهنمای بررسی وابستگی برند آن سؤال را دنبال می‌کند؛ سابقه علامت تجاری پاسخ پرونده اختراع نیست.
عکس شبیه، پوشش حقوقی را ثابت نمی‌کند
نقشه می‌تواند کمک کند موضوع سند را بشناسید. اما شباهت ظاهر لولا با محصول فروشنده نشان نمی‌دهد محصول حتماً زیر پوشش ادعاهای اختراع است، آن اختراع معتبر است یا شما مجازید نمونه مشابه تولید کنید. برای تصمیم درباره مجوز، تولید یا عرضه محصول، اسناد دقیق را به متخصص حقوق مالکیت فکری بدهید. ارزش بررسی عمومی شما در این است که او از یک ادعای مبهم شروع نکند.
برای هر انتشار مرتبط، یک یادداشت جدا بسازید: شماره و کد، مرجع، نام متقاضی یا دارنده همان‌طور که نمایش داده شده، وضعیت رسیدگی، تاریخ رویداد، لینک و تاریخ مشاهده. جمله فروشنده و مدل محصول را هم اضافه کنید. تاریخ رویداد را با روزی که صفحه را دیده‌اید مخلوط نکنید؛ تصویر سال قبل، وضعیت امروز را ثابت نمی‌کند.
اگر جست‌وجو نتیجه نداد، فوراً نگویید «اختراعی وجود ندارد». املای متفاوت نام، شماره ناقص یا منتشرنشدن درخواست می‌تواند باعث پیدا نشدن شود. جست‌وجوهای انجام‌شده را ثبت کنید، شناسه دقیق‌تر بخواهید و نتیجه را تا روشن‌شدن موضوع باز بگذارید.
از این بررسی چه خروجی‌ای بگیریم؟
در قالب گزارش اوسینت جت، ادعا، مدارک و سؤال‌های باقی‌مانده را از هم جدا کنید. برای این مسئله، به‌جای یک برچسب کلی «ثبت‌شده»، برای هر کشور مرتبط یک ردیف داشته باشید.
اگر جمع‌کردن مدارک عمومی یا تطبیق نام شرکت‌ها به تحقیق بیشتری نیاز دارد، همان نیاز را در درخواست بررسی تخصصی بنویسید. روشن کنید دنبال کشف سند هستید یا توضیح رابطه موجودیت‌ها. نظر درباره اعتبار حقوقی اختراع، نقض حق و آزادی تولید به تخصص حقوقی مربوط نیاز دارد؛ گزارش تحقیق باید این مرز را روشن نگه دارد.
انتشار: ۷ اکتبر ۲۰۲۶ · تحریریه اوسینت جت
ادامه مسیر اوسینت
سرنخ‌های خام را به یک تحقیق ساختارمند در اوسینت جت تبدیل کنید
برای نتیجه بهتر، فقط به یک سرنخ اکتفا نکنید. شماره تلفن، ایمیل، یوزرنیم، دامنه، نام شرکت، تصویر، شهر، لینک شبکه اجتماعی و توضیح زمینه پرونده را کنار هم قرار دهید تا موتور اطلاعاتی اوسینت جت تحلیل دقیق‌تری بسازد.